Elke 4 minuten belandt een 65-plusser op de spoedeisende hulp na een valincident. De gevolgen van een val zijn enorm, zowel in persoonlijk leed als maatschappelijke zorgkosten. Een valongeval heeft veel impact op de zelfredzaamheid van ouderen, het langer thuis kunnen wonen en de kwaliteit van leven. Om het aantal valincidenten bij ouderen te verminderen, is er in het Integraal Zorgakkoord (IZA) afgesproken om valpreventie als ketenaanpak in te richten. Deze gemaakte afspraken zijn nader uitgewerkt in het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA).
Valrisicobeoordeling
Een belangrijk onderdeel van de ketenaanpak is de valrisicobeoordeling. Tijdens deze beoordeling wordt in kaart gebracht op grond van welke factoren, een oudere een hoog risico heeft om (opnieuw) te vallen.
De huisarts is verantwoordelijk voor de inhoudelijke interpretatie en het eind oordeel (inclusief eventuele verwijzingen) binnen de valrisicobeoordeling. Onderdelen van de valrisicobeoordeling kan de huisarts laten uitvoeren door een andere zorgprofessional, zoals een ergotherapeut. In de praktijk blijkt dat ergotherapeuten al bekend zijn met de valanalyse en dit ook gebruiken tijdens de behandelingen.
Nieuw: Digitale Valanalyse
De Digitale Valanalyse van VeiligheidNL is de gebruiksvriendelijke, online variant van de door het RIVM erkende Valanalyse (valrisicobeoordeling). Met dezelfde inhoud en kwaliteit, maar dan in een moderne tool die sneller werkt, automatisch resultaten genereert en het proces voor zowel zorgprofessionals als cliënten een stuk eenvoudiger maakt. Ergotherapie Nederland heeft met andere partijen samenwerkt aan de implementatie van deze digitale valrisicobeoordeling.
Verlengde arm-constructie: Zoek de huisarts op
Er zijn nu ook regionale voorbeelden waarbij een ergotherapeut de gehele analyse afneemt. Dit kan per regio en gemeente verschillen. Ga met de huisarts in gesprek om na te gaan welke afspraken er mogelijk zijn voor een verlengde armconstructie bij het afnemen van de volledige analyse.
Een eerstelijnsorganisatie of een regionale huisartsenorganisatie kan op verschillende manieren coördineren, organiseren en ondersteunen. Bijvoorbeeld in het maken van de (contracterings)afspraken met de zorgverzekeraar, het geven van duidelijkheid in de rolverdeling tussen de huisarts en andere zorgprofessionals.
Ketenaanpak rondom Valpreventie
Ergotherapie Nederland is nauw betrokken geweest bij de ontwikkelingen ten aanzien van de ketenaanpak rondom valpreventie. O.a. samen met de KNGF, Ineen, NHG, LHV, VWS en Zorgverzekeraars Nederland is Ergotherapie Nederland in 2024 in gesprek geweest hoe het beste de ketenaanpak valpreventie in te richten. Besproken is o.a. wie de valrisicobeoordeling in de praktijk af gaat nemen. Bekijk ook het bericht van VWS over de werkwijze van de valrisicobeoordeling.
Verwijzingen
Rol gemeente
Gemeenten krijgen de taak op valpreventieprogramma's aan te (laten) bieden voor inwoners vanaf 65 jaar. Het is daarom zinvol om in gesprek te gaan met de gemeente over de rol van de ergotherapeut. Heb je vragen over de rol van de gemeente en beschikbare financiele middelen? Bekijk dan de veelgestelde vragen op de website van VeiligheidNL.
Er vinden regelmatig bijeenkomsten plaats (georganiseerd door gemeenten) gericht op ouderen met laag en matig valrisico - nav de valanalyse van VeiligeidNL. Het kan interessant zijn om als ergotherapeut aan te sluiten bij dergelijke bijeenkomsten. Ergotherapie Nederland heeft daarvoor een presentatie ontwikkeld die je kan gebruiken bij dergelijke voorlichtingsavonden. Bekijk hier de presentatie in pdf. Wil je deze presentatie in powerpoint ontvangen? Stuur dan een mail naar beleid@ergotherapie.nl o.v.v. toolkit Valpreventie.
In Balans cursus door ergotherapeuten
de vooropleidingseisen om deel te nemen aan de cursus In Balans-docent van Veiligheid.nl zijn verruimd. In Balans is een groepsinterventie gericht op het voorkomen van valongevallen bij 65-plussers door verbetering van balans en spierkracht, toename van zelfvertrouwen en ontspanning en bewustwording van risicofactoren voor vallen.
Ben je ergotherapeut? Dan kun je vanaf nu direct deelnemen aan de 2-daagse cursus om In Balans-docent te worden, zonder aanvullende stappen. De vernieuwde toelatingseisen zijn zorgvuldig samengesteld en sluiten beter aan bij de praktijk en de competenties die nodig zijn om veilig en effectief met senioren te werken aan valpreventie.
Visie Ergotherapie Nederland
Ten aanzien het aanbieden van de In Balans cursus heeft Ergotherapie Nederland - mede op basis van een uitvraag aan 5 respondenten (ergotherapeuten) een visie opgesteld. Ga je aan de slag met de In Balans cursus? Dan raden we je aan kennis te nemen van dit document.